Jesteś tutaj

Benedykt XVI. Ostatnie rozmowy

recenzja książki

Książka jest owocem spotkań Petera Seewalda z Benedyktem XVI, które autor miał okazję odbywać jeszcze za pontyfikatu papieża Ratzingera, jak i po jego abdykacji. Publikacja mówi o osobie, której nieprzeciętna inteligencja, wiara, styl bycia oraz historia życia mogą zaskoczyć, urzec oraz przejąć do głębi.

Rozmówcę papieża seniora i autora pytań – Petera Seewalda, niemieckiego dziennikarza i pisarza – polscy czytelnicy mogą znać z książek będących zapisem rozmów z kardynałem Ratzingerem i późniejszym papieżem Benedyktem – m.in. Sól ziemi (1997), Bóg i świat(2001), Światłość świata (2011); biografii papieża z Niemiec – Benedykt XVI. Portret z bliska(2006); książki autobiograficznej – Kiedy znów zacząłem myśleć o Bogu (2009) i innych publikacji: Jezus Chrystus. Biografia (2011), Szkoła mnichów. Inspiracje dla naszego życia(2011).

Sercem publikacji są trzy części. Z kwestii, jakie porusza pierwsza część pt. Dzwony Rzymu, warto wspomnieć: cele, jakie stawiał sobie Benedykt XVI jako papież – pokazać człowiekowi, co wiara w Boga oznacza w dzisiejszym świecie, podkreślić jej centralne miejsce w życiu oraz dać odwagę do konkretnego jej praktykowania w codzienności, opis osobistego przeżywania relacji z Bogiem (przez liturgię, modlitwę, medytację Słowa Bożego), która – także w doświadczeniu papieża seniora – miała swoje chwile prób i nocy. Ojciec Benedykt – tak każe siebie nominować papież senior – wyjaśnia również powody ustąpienia z tronu Piotrowego oraz dzieli się spostrzeżeniami dotyczącymi nowego papieża i osobistego życia już po abdykacji.

W kolejnej – najobszerniejszej – części książki zatytułowanej Historia Sługi czytelnik poznaje poszczególne etapy życia Josepha Ratzingera. Siedem „odcinków” – malują obraz domu rodzinnego i dzieciństwa, przedstawiają czasy konfliktu światowego z roku 1939–45, czasy seminarium, dalszych studiów Josepha, pierwszych lat kapłaństwa i rozwój kariery naukowej a także prowadzenia duszpasterstwa akademickiego, zmagania na polu, czasy Kościoła po II Soborze Watykańskim, okres profesury i powołanie na urząd biskupi oraz posługę prefekta Kongregacji Nauki Wiary.

Ostatnia część prezentowanego dzieła nosząca tytuł Papież Jezusa ukazuje kardynała Ratzingera, który w kwietniu 2005 r. został 265. Biskupem Rzymu, uwydatniając różne aspekty jego pontyfikatu, wybrane podróże i spotkania, a także aspekty trudne oraz problematyczne z okresu przewodzenia Kościoła katolickiego.

Całość zamyka Résumé i Nota biograficzna – zbiór najważniejszych wydarzeń w życiu papieża seniora oraz Aneks, który zawiera tekst ówczesnego ks. Josepha Ratzingera z 1958 r. będący diagnozą „Kościoła pogan”.

Książka Benedykt XVI. Ostatnie rozmowy przeniknięta jest wiedzą papieża seniora, duchem pokory i skromności, którą odznaczali się wielcy święci Kościoła. Jej karty pisane są szczerymi słowami Tego, który „ostatnią rozmową” chce dać świadectwo wiary, oddania Jezusowi i wierności posłudze Piotra pełnionej w sposób nowy, nie ex cathedra, nie na widoku świata, ale „w ciszy milczenia” oraz na modlitwie. Ta publikacja to również realistyczna ocena rzeczywistości nie tylko Kościoła katolickiego i papiestwa w minionym stuleciu, ale także świata, Europy, kondycji człowieka. 

Książka Seewalda jest bardziej wspomnieniowa niż parenetyczna. Osobiście liczyłem na większą dawkę wynurzeń teologicznych papieża Ratzingera i jego myśli, które prawdziwie karmią intelekt i poszerzają horyzonty. Mimo to i tak uważam, że czas poświęcony na lekturę wywiadu-rzeki nie był stracony. Polecam.

* * *

Peter Seewald, Benedykt XVI. Ostatnie rozmowy, Dom Wydawniczy RAFAEL, Kraków 2016.