Jesteś tutaj

Dzieci Żołnierzy Wyklętych o swoich rodzicach

recenzja książki "Wilczęta. Rozmowy z dziećmi Żołnierzy Wyklętych"

Książka Kajetana Rajskiego zawiera dwanaście wywiadów, które Autor przeprowadził z potomkami żołnierzy wyklętych. Poszczególne rozdziały są świadectwem osobistych ich przeżyć.

Prawda o Żołnierzach Wyklętych – bohaterach antykomunistycznego podziemia – wreszcie wybrzmiewa w naszej Ojczyźnie z całą siłą w publikacjach naukowych, mediach, w Kościele. I to jest piękne. O żołnierzach wyklętych Polacy wiedzą coraz więcej. Słyszą, czytają, oglądają wystawy, organizowane są spotkania, prelekcje propagujące tę tematykę. To dobrze. Ale jeszcze niewiele wiadomo o przeżywaniu piętna, jakim naznaczono dzieci, których rodzicami byli „Wyklęci”, o ich – często trudnych i bolesnych – losach.

Cieszy zatem fakt ukazania się w zeszłym roku książki młodego (ur. w 1994 r.) publicysty, Kajetana Rajskiego pt. Wilczęta. Rozmowy z dziećmi Żołnierzy Wyklętych. Autor jest studentem prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, współpracuje z wieloma czasopismami i portalami internetowymi, pisze i publikuje książki o tematyce religijnej oraz historycznej.

Książka Kajetana Rajskiego zawiera dwanaście wywiadów, które Autor przeprowadził z potomkami Żołnierzy Wyklętych. Poszczególne rozdziały są świadectwem osobistych przeżyć, które opowiedzieli: Adam Broński – syn kpt. Zdzisława Brońskiego, Marek Franczak – syn sierż. Józefa Franczaka, Stanisław Łukasik – syn kpt. Stanisława Łukasika, Andrzej Pityński – syn por. Aleksandra Pityńskiego i ppor. Stefanii Pityńskiej, Janusz Niemiec – syn mjr. Antoniego Żubryda, Maria Danuta Wołągiewicz – córka ppłk. dypl. Macieja Kalenkiewicza, Tadeusz M. Płużański – syn Tadeusza Płużańskiego, Andrzej Ściegienny – syn ppłk. dypl. Wincentego Ściegiennego, Andrzej Pilecki – syn rtm. Witolda Pileckiego, Katarzyna Skiba – córka Franciszka Perlaka, Jan Wiszniowski – syn por. Romana Wiszniowskiego i Krzysztof Bukowski – syn por. Edmunda Bukowskiego.

Czytelnik, dzięki spisanym wywiadom, wchodzi w świat relacji członków żołnierskich rodzin, poznaje losy bohaterów narodowych, którzy uznani zostali przez komunę za element wrogi, przeznaczony do likwidacji. Ze świadectw wyłania się cała gama uczuć, które towarzyszyły dorosłym dzieciom „Wyklętych” i ich rodzinom: od niepewności o los swoich bliskich do bezradności towarzyszącej rozliczeniu katów. Książka nie tylko utrwala pamięć o żołnierzach wyklętych i rzeczywistości, w jakiej przyszło im żyć, ale także potwierdza bohaterstwo, wielki patriotyzm, oddanie, człowieczeństwo i cnoty, którymi kierowali się w codzienności. Publikacja jest również źródłem wiedzy o rożnych formach szykan aparatu władzy Polski Ludowej, jakie stosowano w odniesieniu do dzieci „Wyklętych”. Całość ubogacona jest krótkimi notami biograficznymi żołnierzy oraz zdjęciami dokumentującymi ich życie rodzinne, działania żołnierskie i miejsca spoczynku.

Jaką lekturą jest książka Kajetana Rajskiego? We Wstępie dr hab. Krzysztof Szwagrzyk pisze: Wspomnienia dzieci Żołnierzy Niezłomnych nie są lekturą łatwą w odbiorze. (…) Książka ta stanowi jednak niezwykle cenny i niezbędny element naszej wiedzy o najnowszej historii Polski, tak boleśnie doświadczonej skutkami działań dwóch totalitaryzmów. (s. 9).

Warto, aby po tę publikację sięgnęli nie tylko przedstawiciele dojrzałego pokolenia Polaków, amatorzy współczesnych losów naszej Ojczyzny, ale także młodzież. Książka Wilczęta. Rozmowy z dziećmi Żołnierzy Wyklętych to wyjątkowa lekcja historii i patriotyzmu.

* * *

Kajetan Rajski, Wilczęta. Rozmowy z dziećmi Żołnierzy Wyklętych, Wydawnictwo Pro Patria, Warszawa 2014, ss. 299.