Jesteś tutaj

„Homo Dei” - o kryzysie kapłańskim, młodzieży...

Autor: 
Homo Dei

Skoro niewątpliwie młodzież jest przyszłością narodu, w tym także Kościoła, to refleksja na rozwojem, dojrzewaniem młodych ludzi nie powinna być obojętna nie tylko rodzicom, lecz także i duszpasterzom. - refleksję na ten temat proponuje Agata Balcerzak w najnowszym numerze kwartalnika "Homo Dei"

W ostatnich tygodniach, ze względu na wybór nowego Prezydenta Rzeczpospolitej, zmieniła się nieco scena polityczna w naszej Ojczyźnie, ale nie miało to rzecz jasna wpływu na linię programową naszego periodyku. Cały czas pozostajemy przede wszystkim na straży troski o formację kapłańsko-zakonną oraz wrażliwości na znaki czasu, jaki są dawane Kościołowi w Polsce i na świecie. Rainer M. Rilke w swoim wierszu zachęcał: Bądź cierpliwy w stosunku do wszystkiego, co jest nie rozwiązane w twym sercu, i postaraj się pokochać same pytania. A bohaterka książki Oskar i pani Róża Érica-Emmanuela Schmidta z przekonaniem mówiła do chorego na raka chłopca: Najciekawsze pytania wciąż pozostają pytaniami. Kryją w sobie tajemnicę. Do każdej odpowiedzi trzeba dodać „być może”. Tylko na nieciekawe pytania można udzielić ostatecznych odpowiedzi. Chcemy i my zadawać pytania, nad którymi współczesny kapłan nie będzie przechodził obojętnie. Chcemy pytać o to, co jest najistotniejsze dla kapłanów i ich szeroko pojętego życia apostolskiego. Jednym z takich pytań może być np.: „Kim jest teolog?”. Ks. Tomaš Halík, wyróżniony w 2014 roku nagrodą Tempeltona, napisał, że teolog jest przede wszystkim „zawodowym sceptykiem”, i to nawet wtedy gdy swoją szczerą wiarą jest mocno zakotwiczony w Bogu. Dlaczego? Ponieważ jego obowiązkiem jest przede wszystkim przyłączenie się do tłumu poszukujących, tak aby ciągle na nowo poprzez zadawanie pytań przeżywać, rozumieć i wyrażać wiarę. Wiara, która w ten sposób jest stale niepokojona wątpliwościami, a musi się zmagać z niewiarą także wewnątrz samej siebie, wcale nie jest gorsza czy „połowiczna”, twierdzi Halík. Inne ważne pytanie, na jakie musi czy powinien sobie odpowiadać kapłan dzisiejszych czasów, brzmi: „Co to znaczy być prorokiem?”. Susannah Heschel, córka znakomitego egzegety Abrahama Heschela, wspominając swojego ojca we wstępie do jego książki Prorocy, stwierdziła, że był człowiekiem, który mówił swoim słuchaczom nie o tym, co chcieli usłyszeć, ale o tym, co winni poprawić; mówił często rzeczy nieprzyjemne, lecz przekazywał zarazem pewną wizję i nadzieję1. 

Mam nadzieję, że te dwa (po)ważne pytania nie odstraszą drogich Czytelników, a raczej będą zachętą, by sięgnąć po kolejną porcję artykułów naszych wybitnych Autorów, którzy pytają np., czy kryzys w kapłaństwie to szansa czy zagrożenie (o. Józef Augustyn), albo czy spowiednicy potrafią rozumieć penitentów (ks. Marek Dziewiecki). Nie można również uciec od pytań dotyczących młodego pokolenia: jacy rzeczywiście są młodzi (Agata Balcerzak) i jak można im pomóc w pokonywaniu trudnych sytuacji życiowych, w tym także podczas rekolekcji (Jacek Kurzępa). Życzymy, by zadawanie ważnych pytań nie było przeszkodą w zasłużonym letnim odpoczynku, ponieważ trzeci numer naszego kwartalnika zawsze ukazuje się w czasie wakacyjnym.

W imieniu zespołu redakcyjnego 

Piotr Koźlak CSsR

 

Spis treści 

Artykuły i wywiady

Józef Augustyn SJ
Kryzys kapłański: szansa czy zagrożenie? 

Słowo „kryzys” w kontekście życia duchowego kojarzy się raczej negatywnie, bo czy jakiekolwiek dobro może wyniknąć z tego, że ktoś jest „w dołku”? Okazuje się jednak, że kryzys jest naturalnym stanem człowieka i prędzej czy później dotyka on każdego niezależnie od jego powołania, w tym osoby duchowne. Naturalność kryzysu nie oznacza jednak jego konieczności; kryzysu można uniknąć. Ale gdy przyjdzie, to czy musi burzyć? Czy nie może także budować? Autor dowodzi, że to zależy przede wszystkim od konkretnego człowieka i jego osobistego zaangażowania w przezwyciężenie kryzysu.

Ks. Marek Dziewiecki
Rozumienie penitenta przez spowiednika 

Co jakiś czas kapłani mogą spotkać kogoś, kto od dłuższego czasu – często są to nie tylko miesiące, ale i lata – nie korzystał z sakramentu pojednania. Jako powód takie osoby zwykle podają niezbyt kulturalne potraktowanie ich przez spowiednika lub niezrozumienie ich skomplikowanej sytuacji życiowej. Czy istnieją sprawdzone sposoby podejścia do penitenta, tak by móc z całą powagą i w pełnej prawdzie mówić o trudnych sprawach, lecz przy tym umieć uszanować godność penitenta, by nie odszedł od konfesjonału z pretensją, że nie został zrozumiany? Ks. Dziewiecki uważa, że istnieją.

Ks. Janusz Królikowski
Nowe wady główne – cz. III: Konformizm 

Postawa konformizmu jest powszechnie rozumiana jako uległość, podporządkowanie się wartościom, normom czy poglądom wyznawanym przez ogół lub jakąś grupę. Kojarzy się z osobami, które zmieniają dotychczasowe opinie, aby dostosować się do panujących. Autor w swoich rozważaniach stawia jednak śmiałą tezę, że nie chodzi tu tylko o zwykłą zmianę poglądów poszczególnych osób, spowodowaną doraźną sytuacją, ale że nasza epoka jako pierwsza w ludzkich dziejach usilnie domaga się uniformistycznego sformatowania wszystkich ludzi. 

Jacek Kurzępa
Gdy życie nas przytłacza. Jak pomóc młodym ludziom w trudnych sytuacjach 

Jeśli ktoś ma doświadczenie pracy z młodzieżą, w tym także podczas rekolekcji, zapewne zgodzi się ze stwierdzeniem, że najprościej jest wygłosić do niej w miarę sensowne kazanie. Jednak gdy zależy mu na rzeczywistej pomocy młodym ludziom, szybko orientuje się, że jego obecność wśród nich nie może się kończyć na słowach. Potrzeba czegoś więcej. Autor przez wiele lat współorganizował rekolekcje dla młodzieży i w artykule dzieli się swoim bogatym doświadczeniem oraz głębokimi obserwacjami życia młodych. 

Agata Balcerzak
O młodzieży trochę inaczej niż w mainstreamie 

Skoro niewątpliwie młodzież jest przyszłością narodu, w tym także Kościoła, to refleksja na rozwojem, dojrzewaniem młodych ludzi nie powinna być obojętna nie tylko rodzicom, lecz także i duszpasterzom. Artykuł jest kolejną obserwacją na temat młodzieży, tym razem z punku widzenia wiedzy psychologicznej, na podstawie badań przeprowadzonych przez Instytut Profilaktyki Zintegrowanej. Wszystko to ma służyć lepszemu zrozumieniu młodych i, co za tym idzie, bardziej skutecznemu pomaganiu im w trudnych sytuacjach.

Sławomir Zatwardnicki
Chalcedoński drogowskaz ku przebóstwieniu 

Powrót do przeszłości często owocuje odnowieniem myślenia współczesnych. Mając to na względzie, Autor przywołuje trochę zapomniany Sobór Chalcedoński z VI wieku. Benedykt XVI powiedział, że Chalcedon pozostaje dla Kościoła wszystkich czasów wiążącym drogowskazem na drodze prowadzącej w głąb tajemnicy Chrystusa, a tym samym ku pełniejszemu zrozumieniu ostatecznego powołania człowieka, którym jest przebóstwienie. Nasz Zbawiciel bowiem stał się synem człowieczym, abyśmy mogli zostać synami Bożymi (św. Leon Wielki).

Bogusław Jasiński
Ojcze nasz 

O modlitwie nigdy dość, tym bardziej gdy chodzi o Modlitwę Pańską, daną nam przez samego Chrystusa, zapisaną w Ewangeliach. Określana jest ona jako wzór albo „modlitwa modlitw”. Autor dzieli się osobistym przeżyciem tej najważniejszej modlitwy przekazanej przez Jezusa, ponieważ uważa, że w najgłębszej istocie mówi [ona] o tajemnicy samego istnienia. I właśnie z punktu widzenia istnienia jako centralnego pojęcia filozoficznego rozważa Modlitwę Pańską.

Nowe media – szansa dla Kościoła
Rozmowa z Maciejem Koper

Jeden z hierarchów Kościoła powiedział, że w XXI wieku salką katechetyczną jest Facebook. Podobnie twierdzą młodzi kapłani uczący katechezy. Większość rozmów z uczniami na temat wiary nie odbywa się w klasie, ale właśnie na Facebooku. Przyczyny tego są różne, ale jeśli, jak mawiał już na początku XIX wieku św. Klemens Hofbauer, Ewangelia musi być głoszona ciągle na nowo, to z pewnością współczesne nowe media: portale społecznościowe, blogi, aplikacje itp. mogą i muszą służyć także Kościołowi w dotarciu do wiernych.

4. Zagadnienia duszpasterskie

W nurcie nauczania współczesnego Kościoła

Kazimierz Fryzeł CSsR
Krótka prezentacja wybranych dokumentów Magisterium i wypowiedzi papieża Franciszka od 1 stycznia do 31 marca 2015 roku 

W trosce o kapłańską dojrzałość

Marek Kotyński CSsR
Znaleźć czas na medytację 

Jak nie mówić i jak mówić o…

Ks. Jan Kalniuk MS
…o prawie naturalnym 

W odpowiedzi na pytania duszpasterzy 

Edmund Kowalski CSsR
O upiększaniu ciała metodami chirurgicznymi  

Inicjatywy duszpasterskie

Tomasz i Katarzyna Jaroszowie
Duszpasterstwo osób samotnych 

Kino z duszą

Marek Kotyński CSsR
Nie tylko dla orłów 

5. Oczami świeckich

Pół żartem, całkiem serio

Sławomir Zatwardnicki, Papież jest nagi 

Z bocznej nawy

Ewa Czaczkowska, Króliki w Watykanie 

Poza entropią

Grzegorz Górny, Wielki konwertyta 

Ambona polityczna

Bogumił Łoziński, Problem z in vitro 

6. Pomoce homiletyczne

Myśli do homilii na niedziele i święta (październik–grudzień 2015 roku) 

Dla dorosłych 

Ewa Anna Piasta, Piotr Podraza CSsR, ks. Aleksander Radecki, ks. Jerzy Swędrowski

Dla młodzieży 

ks. Lucjan Dyka, Marek Kordecki CSsR, Marek Krzyżkowski CSsR, Łukasz Listopad CSsR

Dla dzieci 

Andrzej Ziółkowski CM

7. Recenzje i informacje 

Maria Miduch, Biografia Ducha Świętego, Wydawnictwo WAM, Kraków 2015, ss. 300 (rec. Tomasz Sekunda

Abraham Joshua Heschel, Prorocy, Wydawnictwo Esprit, Kraków 2014, ss. 816 (rec. Janusz Serafin CSsR

Bp Andrzej Siemieniewski, Charyzmat Tymoteusza, Wydawnictwo TUM, Wrocław 2015, ss. 180 (rec. ks. Mirosław Kiwka

Pasjonat miłości Boga i człowieka. Sługa Boży ks. Wincenty Granat, red. ks. Zdzisław Janiec, Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2015, ss. 230 (rec. Marek Marczewski

Informacja o wybranych publikacjach książkowych
oprac. Paulina Lenar