Jesteś tutaj

Kwartalnik „Homo Dei” 2/2015

Autor: 
Homo Dei

Film jest przede wszystkim zjawiskiem komercyjnym. Celem wyprodukowania obrazu filmowego jest w pierwszym rzędzie osiągnięcie zysku, a nie dobro duchowe widzów. Czy zatem jest sens zajmować się filmem w duszpasterstwie? - refleksję na ten temat proponuje ks. Marek Lis w najnowszym numerze kwartalnika "Homo Dei"

Na początku cytat: Jest tylko jedna rzecz godna bezwarunkowego pragnienia: to Bóg i Jego królestwo; jest tylko jedna rzecz, która jest złem absolutnym: utrata duszy, jej nieodwracalne zepsucie. Chrześcijaństwo traci swój sens historyczny, moralny i religijny w momencie, gdy zapomni się o tej najważniejszej idei: że wszystkie wartości doczesne są tylko względne i drugorzędne. I druga wypowiedź: Kiedy zastanawiam się nad swoimi pytaniami, można je sformułować krótko: Czy nasza kultura przeżyje, jeśli zapomni Jezusa? Czy wierzymy, że jeśli Jezus zostanie wygnany z naszego świata, ten świat przepadnie? Dlaczego potrzebujemy Jezusa? Czytając powyższe słowa, ktoś mógłby zapytać: a któryż to z księży, zawodowych teologów czy zaangażowanych katolików napisał coś takiego? Można by podejrzewać wielu, ale z pewnością mało kto postawiłby na prof. Leszka Kołakowskiego, wybitnego filozofa, postrzeganego raczej jako człowiek mający niewiele wspólnego z Kościołem czy wiarą, nawet jeśli w pewnej chwili swojego życia odciął się zdecydowanie od swojego wcześniejszego ateizmu. Mimo to trudno byłoby chyba zaliczyć go do grona wierzących katolików. Dlatego opublikowana niedawno książka Jezus ośmieszony, z której zaczerpnąłem powyższe cytaty, wzbudziła niemałą konsternację w tzw. kręgach liberalno-laickich. Kołakowski nie boi się bowiem przedstawiać w tym swoim eseju, jak go nazwał w podtytule, apologetyczno-sceptycznym, poglądów, pod którymi mógłby podpisać się niejeden wierzący i praktykujący chrześcijanin.

Odwaga i zaangażowanie – cechy, które dominują w tej najnowszej książce Leszka Kołakowskiego – były i są potrzebne zawsze, nie tylko w Kościele. Jeśli chce się osiągnąć jakiś ponadprzeciętny poziom życia duchowego i obronić swoją hierarchię wartości, musi się prędzej czy później spotkać z odrzuceniem, sprzeciwem, ostracyzmem. Pisze o tym w obecnym numerze naszego pisma m.in. ks. Marek Lis, analizując zwłaszcza ostatni film Krzysztofa Zanussiego Obce ciało. Potwierdza w nim opinię prof. Kołakowskiego, że człowiek praktykujący pewne wartości, cnotliwy musi być w oczach innych śmieszny. Ci, którzy się odważają – księża czy świeccy – głosić we własnym imieniu przykazania ewangeliczne na temat zachłanności i bogactw, współczucie i miłości, narażają się na kpiny – nie mówi się: „to nieprawda”, lecz raczej „to jest niepoważne, to śmieszne”. Krótko mówiąc: w wykształconych lub pół-wykształconych klasach naszych społeczeństw być chrześcijaninem to wstyd. Odwaga życia według wypracowanej czy przyjętej hierarchii wartości to nic innego jak „bardziej być, niż mieć”, czyli zupełna odwrotność tego, co proponuje konsumizm (artykuł ks. J. Królikowskiego w cyklu Nowe wady główne). A zaangażowanie? Z wielką radością czyta się artykuł ks. Artura Sepioły. Nie tylko dlatego, że odznacza się zwięzłym i bardzo merytorycznym przedstawieniem tematu. Przede wszystkim dlatego, że wyczuwa się tu gorliwość i zaangażowanie autora, czyli cechy, bez których księża i świeccy opisywani w tym tekście nie potrafiliby, i to już od wielu lat, być z młodymi, proponując im – zdumiewająco skutecznie – nieprzeciętny styl życia chrześcijańskiego.

Drodzy Czytelnicy, niedawno zakończyliśmy uroczyste świętowanie Triduum Paschalnego i zaczęliśmy obchody wielkanocne procesją z figurą Jezusa Zmartwychwstałego. Jezus żyje! Życzę Wam zatem, by tajemnica Zmartwychwstania trwała w Was i pomagała Wam pokonywać wszelkie słabości i problemy. Alleluja!

Redaktor naczelny Piotr Koźlak CSsR

Spis treści

1. Słowo wstępne

2. Spis treści

3. Artykuły i wywiady

Damian Stachowiak CR
Dialog kapłański w „niemym” świecie
Kapłan jest posłany, aby być z ludźmi i dla ludzi. Zatem rozmowa, dialog stanowi podstawowy element jego posługi. Okazuje się to jednak nie lada wyzwaniem, przynajmniej dla niektórych kapłanów, tym bardziej że współczesne czasy stawiają raczej w centrum jednostkę, uciekają od nawiązywania więzi, a samotność jest jedną z chorób cywilizacyjnych. Nie da się jednak, jak wskazuje Autor, przeżywać celibatu w oderwaniu od relacji, wzajemnego wsparcia, dialogu, czyli odniesienia do drugiego człowieka.

Vimal Tirimanna CSsR
Rzeczywiście „nadzwyczajny” synod biskupów o rodzinie
Dlaczego Autor uważa, że synod o rodzinie był nadzwyczajny nie tylko w sensie technicznym, ale też dosłownym? Być może dlatego, że mimo dość dużego zamieszania medialnego wokół spraw ważnych, ale nie najistotniejszych, ten synod udowodnił, iż troska o rodzinę, integralną część „winnicy Pana”, jak powiedział papież Franciszek, jest obecnie dla Kościoła najważniejszym zadaniem.

Ks. Marek Lis
Film w duszpasterstwie – pomoc czy przeszkoda?
Film jest przede wszystkim zjawiskiem komercyjnym. Celem wyprodukowania obrazu filmowego jest w pierwszym rzędzie osiągnięcie zysku, a nie dobro duchowe widzów. Czy zatem jest sens zajmować się filmem w duszpasterstwie? Okazuje się jednak, że w kaznodziejstwie często przywołuje się przykłady z kina. Dobry film może się stać źródłem duchowym. Opierając się na niektórych filmach, można poprowadzić nawet rekolekcje, a sala kinowa okazuje się obszarem, w którym ma miejsce ewangelizacja.

Ks. Artur Sepioło
Jak pomóc bierzmowanym zostać w Kościele? Doświadczenie diecezji gliwickiej
Choć tytuł artykułu mówi o młodych w kontekście bierzmowania, to program Młodzi na Progu jest bardziej drogą pracy z młodzieżą w ogóle niż tylko sposobem jej przygotowania do przyjęcia sakramentu dojrzałości chrześcijańskiej. A to wydaje się o wiele ciekawsze i ważniejsze. Bierzmowanie, owszem, jest istotnym wydarzeniem w procesie dojrzewania młodego człowieka, ale nie stanowi jego punktu docelowego. Jest raczej, jak mawiają alpiniści, „obozem pośrednim”, z którego dopiero następuje atak na szczyt.

Ks. Leszek Slipek
Moralna ocena antykoncepcji
Dokonując oceny antykoncepcji z perspektywy katolickiej moralności, Autor opiera się przede wszystkim na encyklice Humanae vitae. Wprawdzie od jej opublikowania minęło już wiele lat, ale to nie znaczy, że jest ona dokumentem anachronicznym. Wprost przeciwnie, właśnie dziś lepiej niż kiedykolwiek dotychczas widzimy, że był to dokument proroczy, a jego argumentacja pozostaje wciąż aktualna. Autor zwraca jednak także uwagę na pewne konkretne przypadki, kiedy musimy odwoływać się bardziej do ducha miłosierdzia niż do ogólnych zasad.

Ks. Janusz Królikowski
Nowe wady główne – cz. II: Konsumizm
Z jakiego powodu konsumizm (konsumpcjonizm) jest wadą? Czy jest to problem tylko czasów współczesnych, czy znany był również w przeszłości? Przecież zgodnie z zasadami ekonomicznymi właśnie konsumpcja pobudza produkcję, a przez to następuje wzrost dobrobytu. Pozornie zatem wszystko się zgadza, zatem dlaczego konsumizm został przez Autora zaliczony do „nowych wad głównych”? Być może dlatego, że wyżej stawia dążenie do tego, by mieć, aniżeli tego, by być.

Vox episcoporum

Najważniejsza jest wierność Ewangelii
Rozmowa z ks. bpem Kazimierzem Gurdą
50 lat temu Sobór Watykański II wydał dekret Perfectae caritatis o odnowie życia konsekrowanego, który przyniósł głęboką reformę życia ludzi poświęcających się na wyłączną służbę Bogu i człowiekowi w Kościele poprzez ślubowanie rad ewangelicznych. Z tej okazji Ojciec święty Franciszek ogłosił w Kościele powszechnym Rok Życia Konsekrowanego, który rozpoczął się w I niedzielę Adwentu (30 listopada 2014), a zakończy się uroczystą Mszą św. sprawowaną przez papieża 2 lutego 2016 roku. Z tej okazji zwróciliśmy się z kilkoma pytaniami na temat osób konsekrowanych w Polsce do biskupa siedleckiego Kazimierza Gurdy, który jest przewodniczącym Komisji Episkopatu Polski ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego.

Czterdzieści lat Odnowy w Duchu Świętym w Polsce
Rozmowa z Małgorzatą i Markiem Nowickimi
Choć Odnowa w Duchu Świętym jest znana w Polsce już od 40 lat, to nie wszyscy wiedzą, jakie były jej początki: dzięki komu trafiła do naszej ojczyzny i kto najbardziej przyczynił się do jej rozwoju. Warto zatem wysłuchać relacji państwa Nowickich, którzy przez wiele lat zbierali materiały do książki opisującej pierwsze lata Odnowy w Duchu Świętym w Polsce.

4. Zagadnienia duszpasterskie

W nurcie nauczania współczesnego Kościoła

Kazimierz Fryzeł CSsR
Krótka prezentacja wybranych dokumentów Magisterium i wypowiedzi papieża od 1 X do 31 XII 2014 roku

W trosce o kapłańską dojrzałość

Ks. Tomasz Rusiecki
Trzeba się nawracać co dzień

Jak nie mówić i jak mówić o…

Ks. Jan Orzeszyna
…o kradzieży dóbr niematerialnych

Odpowiedzi na pytania duszpasterzy

Ks. Dominik Ostrowski
Ofiaruję Tobie, Panie mój… czapkę górniczą, czyli o problemach procesji z darami

5. Oczami świeckich

Pół żartem, całkiem serio

Sławomir Zatwardnicki
Szukam teologa. Ogłoszenie kreślone żółcią

Z bocznej nawy

Ewa Czaczkowska
Czy media zabawią nas na śmierć?…

Poza entropią

Grzegorz Górny
Rosjanie pytają o świętość

Ambona polityczna

Bogumił Łoziński
Na marginesie „konwencji antyprzemocowej”

6. Pomoce homiletyczne

Myśli do homilii na niedziele i święta (lipiec–wrzesień 2015 roku)

Dla dorosłych
Ks. Jan Augustynowicz, ks. Ryszard Nowak, Janusz Serafin CSsR, Artur Winiarczyk

Dla młodzieży
Ks. Piotr Dernowski, ks. Łukasz Kowalski, Maciej Kucharzyk MS, Dawid Wilczyński CSsR

Dla dzieci
Andrzej Ziółkowski CM

7. Recenzje i informacje

Ks. Janusz Mastalski, Modlitwa kapłańska, Wydawnictwo Homo Dei, (rec. ks. Wojciech Cichosz)
Włodzimierz Wilowski, Czy zen może być chrześcijański? Studium z filozofii porównawczej religii, Wydawnictwo Ikona
Zygmunt Zieliński, Kłopoty z tożsamością. Historia na wysypisku, Wydawnictwo Adam Marszałek (rec. ks. Edward Walewander)
Ks. Wincenty Granat, „Deo et Patriae”. Głos rektora KUL, red. Halina Irena Szumił, Wydawnictwo KUL (rec. Marek Marczewski)
Ks. Edward Walewander, Kazania i przemówienia, t. II (2011–2013), Wydawnictwo KUL (rec. ks. Stanisław Kowalczyk)

Informacja o wybranych publikacjach książkowych (oprac. Janusz Serafin CSsR)